Zimowe kawy z ekspresu — 5 przepisów na chłodne wieczory

Jakie zimowe kawy zrobisz z ekspresu automatycznego?

Z ekspresu automatycznego zrobisz pięć zimowych kaw, które nie wymagają niczego poza espresso, mlekiem i tym, co jest w kuchennej szafce: kawę piernikową z domowym syropem, mochę z prawdziwej czekolady, kawę z kardamonem i pomarańczą, irish coffee, z whisky lub bez, oraz café cubano, czyli espresso ubite z cukrem trzcinowym na piankę. Każdy przepis podajemy na jedną porcję, w gramach i mililitrach, z uwagą, co w nim robi kawa, a co dodatki.

Ten artykuł jest kontynuacją pumpkin spice latte z ekspresu, które otwiera sezon w październiku, tu są kawy na listopad, grudzień i styczeń. Wspólna zasada wszystkich pięciu: espresso parzysz na syrop, czekoladę albo cukier, a nie dolewasz dodatków do gotowej kawy. Gorące espresso rozpuszcza cukier i czekoladę w kilka sekund; letnia kawa z mlekiem zostawia je na dnie kubka.

Ważne: Przyprawy, syropy i czekolada mają w ekspresie dokładnie jedno miejsce, kubek. Cynamon w młynku zakleja żarna i zostaje w kanale na tygodnie, syrop w karafce na mleko to pleśń w tydzień, a czekolada w pojemniku na ziarno kończy się wizytą w serwisie. Do ekspresu idzie wyłącznie ziarno i mleko.

Kawa	Czas	Słodkość	Kofeina	Sprzęt poza ekspresem
Kawa piernikowa	5 min (+ 10 min na syrop raz na 3 tygodnie)	wysoka	podwójne espresso	garnek, słoik
Mocha z prawdziwą czekoladą	4 min	średnia	podwójne espresso	nic
Kawa z kardamonem i pomarańczą	4 min	niska	podwójne espresso	tarka do skórki
Irish coffee (z alkoholem lub bez)	5 min	średnia	podwójne espresso	gruba szklanka, łyżka
Café cubano	2 min	wysoka	podwójne espresso	mały dzbanek, łyżeczka

Kawa piernikowa z ekspresu: domowy syrop i proporcje

Kawa piernikowa to podwójne espresso zaparzone na 20 ml domowego syropu piernikowego i dopełnione 150 ml spienionego mleka, syrop robisz raz, w 10 minut, i starcza na trzy tygodnie kaw. Sklepowe syropy „piernikowe” to w większości cukier z aromatem; domowy zawiera prawdziwe przyprawy, więc pachnie jak piernik, a nie jak cukierek.

Syrop piernikowy na słoik ok. 250 ml:

• 200 g cukru trzcinowego (ciemnego, z melasą, daje kolor i głębię)
• 100 ml wody
• 2 łyżki miodu
• 8 g mieszanki przypraw: 2 łyżeczki cynamonu, 1 łyżeczka mielonego imbiru, ½ łyżeczki kardamonu, ¼ łyżeczki mielonych goździków, szczypta świeżo startej gałki i szczypta pieprzu

Aby ugotować syrop, należy zagotować wodę z cukrem i miodem, dodać przyprawy, gotować 5 minut na małym ogniu i przecedzić przez gęste sitko do słoika. Goździków użyj oszczędnie, to jedyna przyprawa, która potrafi zdominować cały słoik; jeśli wolisz łagodniej, dodaj je po gotowaniu, na dwie minuty, i wyjmij. Syrop stoi w lodówce około trzech tygodni.

Porcja kawy: podgrzej kubek 250–300 ml, wlej 20 ml syropu, zaparz na niego podwójne espresso na maksymalnej mocy (60–80 ml), wymieszaj, dolej 150 ml mleka spienionego w systemie mlecznym ekspresu na gęstość latte. Na wierzch szczypta cynamonu. Jeśli lubisz wyraźniejszą kawę, zmniejsz syrop do 15 ml i mleko do 120 ml, proporcje z kawy do mleka działają tu tak samo, tylko z syropem w miejscu części mleka.

---

Zobacz też: Pumpkin spice latte z ekspresu, dyniowy syrop i otwarcie sezonu | Kawa do mleka: proporcje cappuccino, latte i flat white, od których wychodzą te przepisy

---

Mocha z ekspresu z prawdziwej czekolady

Mocha z prawdziwej czekolady to 20–25 g czekolady 60–70 % rozpuszczonej w podwójnym espresso, z dolanymi 150–180 ml spienionego mleka, bez kakao w proszku, bez syropu czekoladowego. Różnica polega na tłuszczu: czekolada ma masło kakaowe, które daje napojowi gęstość i połysk, kakao w proszku go nie ma i daje wodnistą, gorzkawą kawę z osadem.

Aby zrobić mochę, należy:

1. Połamać 20–25 g czekolady (gorzka 70 % dla dorosłego smaku, 55–60 % dla słodszej) na drobne kawałki prosto do podgrzanego kubka.
2. Zaparzyć na czekoladę podwójne espresso na maksymalnej mocy i mieszać 20–30 sekund, aż nie będzie grudek.
3. Spienić 150–180 ml mleka na gęstość cappuccino (grubsza pianka trzyma się na cięższym napoju) i wlać do kubka.
4. Posypać kakao albo startą czekoladą.

Wariant miętowy: zimowy klasyk sieciówek, to ta sama mocha z 2–3 kroplami olejku miętowego spożywczego albo 10 ml domowego syropu miętowego dodanego do espresso przed mlekiem; świeża mięta nie zadziała, bo nie zdąży oddać smaku. Wariant z pomarańczą: skórka z ćwiartki pomarańczy starta prosto do czekolady przed espresso. Jeśli używasz kakao, bo nie masz czekolady, zrób z niego najpierw pastę: łyżeczka kakao, łyżeczka cukru i łyżka gorącej wody, ucierać do gładkości, dopiero potem espresso.

Kawa z kardamonem i pomarańczą: zimowa kawa bez cukru

Kawa z kardamonem i pomarańczą to podwójne espresso z dwoma rozgniecionymi strąkami kardamonu i skórką z ćwiartki pomarańczy, dopełnione mlekiem albo gorącą wodą, jedyny z pięciu przepisów, który dobrze wychodzi bez grama cukru. Kardamon daje chłodną, kamforową nutę, pomarańcza słodycz bez cukru, a razem przypominają arabską kawę, tylko z automatu.

Aby ją zaparzyć, należy rozgnieść strąki kardamonu płaską stroną noża (nie mielić, mielony kardamon to osad w kubku), wrzucić je do kubka razem ze skórką pomarańczy startą cienko, bez białej części, i zaparzyć na to podwójne espresso. Odczekaj minutę pod spodkiem, żeby przyprawy oddały aromat, wyjmij strąki łyżeczką i dolej 120 ml spienionego mleka, albo 100 ml gorącej wody, jeśli wolisz wersję czarną. Kardamonu nigdy nie wsypuj do młynka, choć w internecie krąży taka „porada”: jego olejki zostają w kanale młynka na tygodnie i każda kolejna kawa pachnie kardamonem.

Ta kawa lubi jaśniejsze ziarno niż pozostałe cztery. Bez cukru i z małą ilością mleka kawa nie musi walczyć o miejsce, więc czekoladowa, ale nie ciemna Brazylia albo nawet zbalansowana Kolumbia wyjdą tu ciekawiej niż mocny blend z robustą.

Irish coffee z ekspresu: z whisky i bez

Irish coffee to gorąca, słodzona czarna kawa w grubej szklance z warstwą lekko ubitej śmietanki na wierzchu, tradycyjnie z 30–40 ml irlandzkiej whisky, ale sam efekt, który ludzie w nim lubią, czyli gorąca kawa pita przez chłodną śmietankę, działa tak samo bez alkoholu.

Aby zrobić irish coffee z ekspresu, należy:

1. Podgrzać grubą szklankę (200–250 ml) gorącą wodą i wylać ją.
2. Wsypać 2 łyżeczki brązowego cukru, zaparzyć na niego podwójne espresso i dolać 100 ml gorącej wody z ekspresu, jak americano; wymieszać do rozpuszczenia cukru.
3. W wersji z alkoholem wlać 30–40 ml whisky i wymieszać.
4. Ubić 40 ml zimnej śmietanki 30 % tylko lekko, ma być gęsta jak jogurt pitny, nie sztywna, i wlać ją po grzbiecie łyżki na powierzchnię kawy, żeby utworzyła warstwę, a nie wymieszała się.
5. Nie mieszać. Pić przez śmietankę.

Wersja bez alkoholu: zamiast whisky 5 ml ekstraktu waniliowego albo łyżeczka syropu klonowego dodana do kawy, daje tę samą „okrągłość”, którą w oryginale robi alkohol. Śmietanki nie zastępuj pianką z ekspresu: pianka z mleka jest za lekka i wymiesza się z kawą. Sam americano, proporcje i dlaczego nie „lungo”, opisujemy w espresso, lungo i americano.

---

Przeczytaj również: Cappuccino w domu, pianka, proporcje i błędy, które psują każdą kawę z mlekiem | Ekspres nie spienia mleka, gdy zimowa kawa wychodzi z rzadką pianką

---

Café cubano: espresso ubite z cukrem w 90 sekund

Café cubano to podwójne espresso, którego pierwsze krople ubija się energicznie z dwiema łyżeczkami cukru trzcinowego na jasną, gęstą piankę, a resztą espresso dopełnia, kubańska kawa bez mleka, syropu i przypraw, gotowa w półtorej minuty. To najsłodsza i najmocniejsza z pięciu, i jedyna, która smakuje lepiej z ciemniejszym, intensywnym ziarnem.

Aby zrobić café cubano, należy wsypać 2 łyżeczki cukru trzcinowego do małego dzbanka, uruchomić podwójne espresso do filiżanki, po 5–10 sekundach przenieść pierwsze 10–15 ml espresso do dzbanka z cukrem i ubijać łyżeczką bardzo szybko, jak jajko z cukrem, przez 30–40 sekund, aż masa zjaśnieje i zgęstnieje. Do tak powstałej „espumy” wlej resztę espresso cienkim strumieniem i podaj w małej filiżance. Pianka ma się utrzymać na wierzchu; jeśli opada od razu, ubijałeś za krótko albo z za dużą ilością kawy.

To jest kawa na wieczór z gośćmi, nie na codzienny poranek, dwie łyżeczki cukru w 60 ml to deser. Ale pokazuje coś, czego nie pokazuje żaden syrop: cukier ubity z kremem espresso daje inną słodycz niż cukier wsypany do gotowej kawy, bo wiąże się z olejami z cremy, a nie rozpuszcza w wodzie.

Jaka kawa do zimowych kaw: dlaczego jasna Etiopia tu ginie

Do zimowych kaw z mlekiem, cukrem i przyprawami nadają się kawy o pełnym body i niskiej kwasowości, blendy z robustą albo czekoladowe, średnio palone Brazylie, bo w kubku z syropem i 150 ml mleka kawa musi wygrać z trzema silnymi smakami naraz. Jasno palona Etiopia czy Kenia, które w czarnym espresso dają brzoskwinię i bergamotkę, pod piernikiem po prostu znikają: zostaje słodycz i przyprawa, a kawy nie czuć wcale.

Różnica polega na tym, co ziarno wnosi do kubka. Robusta i ciemniejsze palenie dają body, gęstą cremę i czekoladowo-orzechową bazę, która współgra z cynamonem, czekoladą i cukrem, zamiast z nimi konkurować. Dlatego do czterech z pięciu przepisów polecamy nasze blendy z robustą, a do kawy z kardamonem, bez cukru, także czystą Brazylię.

Troskliwy Żubr to 80 % brazylijskiej arabiki i 20 % robusty z Indii, palone na medium, czekolada mleczna, karmel i orzech laskowy, gęsta crema; nasz wybór do kawy piernikowej i mochy. Szlachetny Bóbr ma 60 % robusty i czekoladę deserową z orzechem włoskim i miodem, najlepszy do café cubano i irish coffee, gdzie kawa ma być wyraźna mimo cukru. Zgrabny Ryś to 70 % kolumbijskiej arabiki i 30 % robusty: czekolada mleczna, poziomki i słodka pomarańcza, naturalny partner dla kawy z kardamonem i pomarańczą, a przy bardzo wysokiej kofeinie także dla dużego zimowego latte, które ma obudzić.

Jeśli szukasz pomysłu na prezent dla kogoś, kto pije kawę z ekspresu, zestaw „kawa z body plus słoik domowego syropu piernikowego” jest tańszy i bardziej osobisty niż większość gotowych zestawów, inne pomysły w kawie na prezent.

Kawa do zimowego kubka z pomarańczą

Najczęstsze pytania o zimowe kawy z ekspresu

Jak zrobić kawę piernikową z ekspresu? Syrop piernikowy (200 g cukru trzcinowego, 100 ml wody, 2 łyżki miodu, 8 g przypraw, 5 minut gotowania), 20 ml syropu do kubka, podwójne espresso na syrop, 150 ml spienionego mleka.

Jak zrobić mochę z prawdziwej czekolady? 20–25 g czekolady 60–70 % do kubka, podwójne espresso na czekoladę, mieszać do rozpuszczenia, 150–180 ml spienionego mleka.

Jaka kawa do zimowych kaw? Blendy z robustą (Troskliwy Żubr, Zgrabny Ryś, Szlachetny Bóbr) albo czekoladowa Brazylia, kawy o pełnym body. Jasne Etiopie zostaw na czarną kawę.

Jak zrobić irish coffee bez alkoholu? Podwójne espresso z 2 łyżeczkami brązowego cukru i 100 ml gorącej wody, na wierzch 40 ml lekko ubitej śmietanki 30 % wlanej po łyżce; zamiast whisky 5 ml ekstraktu waniliowego.

Czy można wsypać przyprawy do młynka? Nie: zaklejają żarna i zostają w kanale młynka na tygodnie. Przyprawy do syropu albo do kubka; do ekspresu tylko ziarno i mleko.

Zobacz też

• Pumpkin spice latte z ekspresu, dyniowy syrop i pierwsza kawa sezonu
• Kawa do mleka, cappuccino, latte, flat white i jakie ziarno do każdego
• Cappuccino w domu, pianka i proporcje krok po kroku
• Spienianie mleka: technika i temperatura 60–65 °C
• Ekspres nie spienia mleka, słaba pianka i jak ją naprawić
• Kawa mrożona z ekspresu, te same zasady na lato
• Kawa na prezent, jak dobrać kawę dla kogoś, kto pije z ekspresu

---

Masz pytania? Napisz: bok@craftbe.pl